Trong chiến tranh, đường sắt là mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ nhằm cắt đứt con đường vận chuyển chiến lược của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Ngay sau khi thống nhất, một trong số những việc được khẩn trương tiến hành chính là khôi phục lại tuyến đường sắt Bắc - Nam bị chia cắt. 

Sau hơn 1 năm làm việc quên mình không kể ngày đêm của hơn 10 vạn cán bộ, công nhân, bộ đội và nhân dân dọc tuyến đường sắt, cuối năm 1976, tuyến đường sắt Bắc - Nam dài hơn 1.730 km đã được nối liền. Để đánh dấu sự kiện trọng đại này, hai đoàn tàu Thống nhất đã được tổ chức xuất phát cùng giờ, cùng ngày tại ga Hà Nội và ga Sài Gòn, bắt đầu hành trình nối liền Bắc - Nam đầu tiên sau ngày thống nhất.

Sau 80 giờ lăn bánh, ngày 4/1/1977, đoàn tàu Thống nhất Bắc Nam đầu tiên tiến vào thành phố mang tên Bác. Những cái ôm, những giọt nước mắt ngày đoàn tụ, niềm vui sum họp của những người con sau nhiều năm xa cách một lần nữa đã chứng minh, nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Chân lý ấy không bao giờ thay đổi.